Camelias en Pontevedra 1965-1974 - Historia, concursos, poemas ...

PDF coa historia dos inicios da camelia na cidade de Pontevedra, poderás comprobar como hai dúas chegadas, sendo a principal desde O Porto (Portugal): 1- Casa Rene Puyf Fits, de Bayona (Francia) con dous exemplares, e  Marqués Loureiro.

 Ver máis publicacións en PDF na SEC (Sociedade Española da Camelia)

Anécdora da IV Exposición da Camelia no 2006 - As Camelias e a mona das Palmeiras

O concurso IV  Exposición da Camelia do CEIP de Campolongo (2009)  tivo un contido en grao sumo reivindicativo, cun carácter moi amable pero reivindicativo ao fin. Empezou o director do colexio, José Carlos Otero López, pedindo ao alcalde, Fernández Lores, que o  Concello apadriñara a iniciativa de realizar un certame escolar itinerante da camelia, de modo que todos os centros poidesen  aproveitarse do «excelente recurso educativo» que supón e facelo cada ano un deles para garantir o seu futuro. E seguiu o delegado de Educación, Cristóbal Fernández, que se remontou aos seus anos de estudante cando viña examinarse ao Sánchez Cantón desde o seu Deza natal e lembraba perfectamente dúas cousas: as camelias e a mona das Palmeiras. Entre risas, propúxolle ao alcalde que poderían facer algo no seu recordo, como un dos símbolos da cidade. O alcalde recolleu a luva e tamén nun ambiente moi distendido indicou que a mona era un dos personaxes que está previsto para facerlle un monumento, do mesmo xeito que o  boticario Perfecto Feijoo, que ben podería situarse á beira do seu papagaio Ravachol, na Peregrina. Esta iniciativa, explicou, enmárcase na política da súa  Concello de recuperar figuras da historia da cidade e a mona, que permaneceu ata finais dos 70 ou principios dos 80, sen dúbida érao. En canto á organización  rotatoria do certame escolar da camelia non puxo ningún reparo e mostrouse disposto a participar no do ano que vén, no colexio que fose. Iso si, tamén implicou ao delegado de Educación, por aquilo de devolverlle a pelota, e sumouse a idea Carmen Salinero, presidenta da Asociación Española da Camelia, que prometeu colaboración como ata o de agora.Volvendo ao certame concedéronse diversos premios nas distintas clases de camelias. Así, na branca, os gañadores foron para Manuela Couso Ares, cultivadora que xa obtivo varias Camelias de Ouro do concurso da Deputación; e Eduardo da Loura  Huete, tamén Camelia de Ouro no recente certame provincial. Nas  xaspeadas, os gañadores foron, outra vez Manuela Couso, e Cristina Torrado  Valiña. En camelia rosa, Mercedes Pita Mon e Eduardo da Loura  Huete e en camelia vermella, Concepción Sarmiento Alonso e os Irmáns Misioneiros dos Enfermos Pobres de  Teis. E en presentación artística, os gañadores foron o grupo  Maluma do Grove e a asociación  Diur de adolescentes de 60 a 80 anos, de Pontevedra. Concedeuse un accésit á Asociación Xoán XXIII. Logo, entregáronse numerosos premios aos escolares que participaron nos distintos certames de redacción, poesía, debuxo e pintura, fotografía e traballos artísticos coa camelia de protagonista. No acto tamén estiveron o director da Uned,  Gerino Calvo, e as concelleiras Celia Alonso e Beatriz Piñeiro, e leuse unha mensaxe do presidente Pérez Touriño sumándose ao acto.  Ver nova na prensa

A introdución da Camelia en Pontevedra. (I)

Nun principio creuse que as primeiras camelias en chegar a Europa entraron por Portugal a mediados do século XVI e traídas por antepasados do conde de Campobello. Con todo hoxe está aceptado que as primeiras importacións de camelias chegaron a Portugal sobre 1808 - 1810 desde un viveiro londinense, MILE END e importadas por un tal Vanzeller. Ver outras opinións.

D.José Marques Loureiro gran horticultor, de orixe humilde, naceu no ano 1830, en Besteiros, distrito de Vizeu e  foise a Porto aos 15 anos para traballar nun pequeno viveiro propiedade de Pedro Marques Ribeiro, a QUINTA DÁS VIRTUDES. No ano 1849-50 pasa ás súas mans chegando a ter en 1972 máis de 750 variedades das cales máis de 150 eran de creación portuguesa e desde alí veñen a Pontevedra, Vigo e a todo o Sur de Galicia, para seguir estendéndose polo Norte de España e ao resto da Península. No seu catálogo nº 1 editado en 1865 figuran 169 variedades portuguesas. O noso investigador Odriozola afirma que as primeiras camelias de Pontevedra e Vigo proveñen efectivamente do establecemento de Marques Loureiro e baséase nunha factura fechada o 28 de Xaneiro de 1876 pasada á Escola de Agricultura de Pontevedra (1873 a 1886) e que hoxe está na Biblioteca do Museo de Pontevedra e na que figuran entre outras "trepadeiras, arbustos de follaxe permanente e de folla caduca" e 25 variedades de camelias cos seus nomes respectivos, 17 portuguesas e 8 estranxeiras de prezo entre 400 e 700 reais, carísimas, con Alba Plena, Peonía rubra e Coletti Beira, entre outras.  Despois a propia Escola publicou un Catálogo de plantas, arbustos, etc. en 1882 con 130 variedades 60  portuguesas e 50 estranxeiras. Tamén existe a constancia de que foi o  Marques Loureiro ao que chaman enxeñeiro paisaxista o que estableceu no ano 1860 os xardíns do Pazo do Marqués Valladares hoxe o núcleo do Parque Quiñones de León- Vigo. Posteriormente en 1890 o viveiro portugués pasou a denominarse COMPANHIA HORTICOLA AGRICOLA DE PORTO xunto con Geronimo dá Costa.

Máis en Camelias.Net.

Ver cartel de Porto

Como chegou a Camelia a Galicia ? (III)

Nós xa temos neste blogue un artigo que fala deste tema "A introdución da Camelia en Pontevedra". Pero como non hai unha hipótese totalmente certa, deixamos aquí tamén esta opinión que atopamos no Diario de Pontevedra de Xosé Manuel Pereira Fernández que traducimos ó galego . Non deixa de ser unha opinión, aínda que o que eu quero resaltar aquí, igual que o autor do artigo,  é que daquela non era só Portugal a interesada "en controlar ou dominar en controlar o mundo e a que pola zoana asiática andaba".  No artigo quedoume unha dúbida. Por que os portugueses estaban contentos das súas proezas e para os moitos españois era unha vergoña? A min ocórreseme pensar que habería das dúas opinións nos dous paises. Non si? Pensando tal como pensamos hoxe, xa que, por exemplo, da conquista de américa hai quen está moi orgulloso, e hai tamén quen pensa que non deixou de ser unha barbarie polas guerras provocadas para someter  e  expropiar as riquezas deses países.

Velaquí o artigo

Historia do comezo da Camelia no CEP Campolongo

A historia deste certame, que se celebra normalmente en  marzo e que estivo  incluído no Camiño da Historia do Xacobeo , remóntase ao curso académico 2002-2003, cando, con motivo do 30 aniversario do centro escolar programouse un amplo abano de actividades con carácter lúdico-didáctico, entre as que se atopaban un por entón insólito concurso sobre a Camelia.

Aquela actividade tivo un extraordinario éxito, polo que o claustro de profesores e o consello escolar do centro educativo decidiron aprobar a continuidade da mesma. 

Na imaxe temos o cartel da II Exposición da Camelia no CEIP Campolongo (agora CEP Campolongo) - VER NA  PAXINA DA XUNTA

O increible viaxe das camelias ata Pontevedra

Camelias negras

A búsqueda da  excelencia, de ter a camelia máis bonita ,  ás veces leva unha vida de frustración, e entre os afeccionados a estas belas flores non só é o branco a máxica cor que produce os soños... senón alcanzar o negro pode ser un obxectivo. Para acadalo, en  Kanto (japón) existe desde 1829 unha camelia negra chamada "Kuro-Tsubaki". Esta planta foi a obsesión de moitos hibridadores. En colación coa camelia negra, na decada dos setenta un hibridador neozelandés chamado Oswald Blumhardt, desenvolveu un cruzamento entre a Camelia híbrida "Ruby Bells" e a chamada negra  japónica "Kuro-Tsubaki", grazas as  27 sementes que  o cultivador Kuro lle cedeu  , a pesar de non ser moi amigo das hibridacións,  Inmediatamente un amigo de Oswald, chamado  Ackerman logrou germinar dúas sementes en laboratorio, estas dúas sementes foron a orixe de dúas  novas lendas  das camelias negras, a C. hibrida ´Night Rider´ e a C. hibrida `Black Opal´

C. Reticulata. Cultivares (Variedades)

Á primeira reticulata traída de China en 1926 déuselle o nome do seu introductor 'Captain Rawes'. En 1847 foi introducido o segundo cultivar de reticulata, unha gran flor dobre formal de cor rosa intensa, á que tamén se lle deu o nome do que a introduciu, 'Robert Fortune' coñecida tamén como "flore pleno". Case todas as reticulatas que hai actualmente en occidente son híbridos, ben de C. reticulata x C. reticulata, ou de C. reticulata x C . japónica, e en moitas delas non se coñecen os seus antecesores. Algúns exemplos de cultivares de C. reticulata son "Arbutus Gum", "Arch of Triumph", "Bernadette Karsten", "Black Lace", "China Lady" , "Dr. Clifford Parks ", "Dream Castle", "Francie L.", "Lasca Beauty", "Lila Naff", "Mandalay Queen", "Nuccio's Ruby", "Otto Hopfer", "Royalty", "Terrell Weaver", " William Hertrich".

Artigo Relacionado: Camelia Reticulata (Curiosidades)

Ver Reticulatas neste blog

Ver máis Reticulatas en Viveiros Flavius ( máis 100)

Camelia Reticulata. Curiosidades

A primeira Camellia reticulata que floreceu en Europa fíxoo en Inglaterra en 1926. Enseguida viuse que era diferente da C. japonica e chamóuselle C. reticulata pola marcada nerviación das súas follas. Son orixinarias de China, sobre todo do suroeste, da provincia de Yunnan, onde crecen silvestres desde hai séculos.

A planta é unha pequena árbore de ata 15 m de altura, de crecemento máis rápido e aberto que as japónicas, con ramas de cor pardo -grisáceo. As follas son elíptico-lanceoladas, acuminadas, co bordo aserrado, grandes, de 7,5-11,5 cm. de lonxitude e 2, 5 - 5,6 cm. de ancho, cariáceas, ríxidas, de cor verde escura polo feixe e máis claras polo envés e coas veas moi marcadas. As follas xeralmente vellas caen ao final da primavera, cando aparecen os brotes novos, que adoitan ter un ton avermellado.

As flores son grandes, solitarias, de ata 17 cm de diámetro, con número variable de pétalos segundo trátese de flores simples ou de formas máis complexas. Aparecen a finais do inverno, cando as japónicas xa floreceron. As cores varían desde o rosa máis pálido ata o vermello máis intenso, pero ata hoxe non se atopou un cultivar de C. reticulata de cor branca puro.

Artigo relacionado: Camelia Reticulata. Cultivares

Ver Camelia reticulata en Campolongo

Máis información (cultivo, poda ....)

Cultivo de C. sasanqua

Condicións climáticas:
Precisa chans acedos e ricos en humus, igual que a camelia japónica,  aínda que tolera mellor os chans pobres. En canto ás condicións climáticas, necesitan un clima tépedo e húmido, as sasanquas quizá sexan as camelias menos esixentes de todas, xa que poden estar a pleno sol e non necesitan tanta protección fronte ao vento.

Poda: 

Como o resto das camelias non necesitan poda, aínda que responden ben a ela. En caso de podalas, debe facerse xusto despois da floración, antes de que empecen a saír os novos brotes.

Rega:

As necesidades de auga varían segundo a estación, pero debe manterse unha humidade constante, evitando o encharcamiento, polo que é esencial que o chan teña un bo sistema de drenaxe.

Fertilización:

É recomendable aplicar un abono orgánico en marzo, cando os brotes están en crecemento, e controlar os síntomas foliares que poden reflectir posibles anomalías nutricionais.

Propagación:

Propágase igual que a camelia japónica , sobre todo mediante estaquillado

Ver camelias "Sansaquas"

"Árboredo de Lourizan " ou "Pazo de Lourizán"

Este fermoso e impresionante árboredo ten detrás del xa moitos anos de historia.  E dende xa fai algúns anos está incluído dentro do percorrido do "Roteiro da Camelia" da Galiza . Dentro del temos o coñecido  Pazo de Lourizán , unha casa señorial situada no lugar de Herbalonga da parroquia de Santo André de Lourizán do concello de Pontevedra.

No século XV este predio foi habilitado como "granxa" e desta época conserva o pombal ameado de planta circular.

Hoxe este árboredo é considerado un dos máis grandes de Europa.

No século XIX, o pazo,  pertenceu a Buenaventura Marcó del Pont, despois de que llo mercase aos herdeiros de Francisco Genaro Ángel, irmán da súa muller. Foise logo adaptando aos tempos e converteuse en casa residencial e lugar de veraneo, cando residiu nela Eugenio Montero Ríos. Coñecido este,  como un dos representantes máis importantes do sistema caciquel daquela época, onde os votos se mercaban con favores. 

A Deputación de Pontevedra adquiriuno a comezos da década de 1940, comprándollo á Caixa de Aforros Provincial de Pontevedra e (unha quinta parte) á marquesa viúva de Alhucema. En 1943 cedeullo ao Ministerio de Educación para o seu uso como Centro Rexional de Ensinanzas, Investigacións e Experiencias Forestais; en  1946 converteuse en Escola Técnica Superior de Montes. 

Actualmente está integrado na estrutura do Centro de Desenvolvemento Sustentábel da Consellería de Medio Ambiente. O Centro de Investigacións Ambientais e Forestais de Lourizán ten por obxectivos principais a protección, conservación e mellora do patrimonio forestal de Galiza.

O pazo conta consta de  54 hectáreas de xardín, leira e arboredo, que mostran os distintos usos aos que se dedicou durante os séculos: granxa, xardín señorial e centro de investigacións forestais.

Medran nel numerosas árbores autóctonas como carballos, castiñeiros e bidueiros, pradairos e foráneas, como ciprestes, araucarias, cedros, magnolias ou alfaneiros, moitas delas traídas por xardineiros franceses. Varias destas árbores aparecen no Catálogo de Árbores Senlleiras da Xunta de Galiza. A Metasequia foi candidata a ser árbol europeo do 2015. 

Decórase con hórreos, un pombal, un invernadoiro de vidro de estrutura férrea, unha mesa de granito dunha peza ( extraída dun penedo da Illa de Tambo, estatuas de mármore branco etc., e varias fontes, como a da Cuncha, a dos Tres Canos, a do Patio e a da Gruta dos Espellos. Organízase en avenidas, a das Camelias, a dos Eucaliptos e a da Gruta dos Espellos.

A fonte da Cuncha  mandouna traer Eugenio Montero Ríos do Caribe.

Na mesa de pedra, de 6 metros de lonxitude
e dunha soa peza, tomáronse decisións políticas importantes, facendo axiña  que o palacio fora un lugar de encontro de xornalistas, intelectuais e artistas. Montero Ríos asumiu varias granxas máis e foi el que construíu o gran portón de ferro arredor do complexo. Daquela, Montero Ríos, chamou este parque, "Parque das Rías ". É por iso que os veciños coñecen  este conxunto como A Granxa de

Montero Ríos. Montero Ríos mandou contruir tamen  a igrexa de Os Praceres en 1888, onde  están enterrados el e a súa dona. Mandou construir "O Pavillón dos Hóspedes" en Praceres,  que despois se convertiría no  "Gran Hotel de Baños de Mar" . Sendo  hoxe a Colexio  Sagrado Corazón de Xesús, ou comunmente chamado o Colexio das Monxas.

Castelo de Soutomaior - 1º Xardín de Excelencia de España

O Castelo de Soutomaior, unha fortaleza do século XII,  resgarda o primeiro xardín de excelencia de España.

Características principais:

- Ten  a maior colección pública de camelias de Europa.

- Recibiu no 2012  a distinción internacional que só teñen 18 xardíns. A distinción foille concedida durante o Congreso Internacional da Camelia, que se celebrou entre o 7 e o 9 de febreiro na localidade Chinesa de Chuxiong.
- Cumpre cos nove requisitos esixidos para a "Excelencia", algo que ata agora non se podía dicir de ningún xardín en España e de tan só seis en Europa. Un deles é o de ter  máis dos 200 exemplares de cultivos . En 2012 tiña 421 plantas e  330 cultivos diferentes

- Posúe exemplares históricos do século XIX, como a C. japónica  máis voluminosa de Galicia.
- Outro dos requisitos para a concesión desta distinción é, precisamente, que o xardín estea aberto ao público regularmente e ser de entrada libre ou con taxas fixadas. No caso de Soutomaior, a entrada ao castelo é de pago, pero aos xardíns é gratuíta.

Artigo relacionados:

Ver fotos   do  XIV Certame e Exposición da Camelia no Castelo de Soutomaior (2014)

Pontevedra referente mundial da Camelia


Máis na prensa

Primeira camelia Europea - ‘Camellia transxeresensis’

 Descuberta a primeira Camelia europea!!! Un acontecemento espectacular aconteceu co descubrimento e catalogación dunha nova especie da Familia Theaceae, por parte de botánicos da S.G-P.B. A especie ‘Camellia transxeresensis’ é unha rareza botánica, impensable fora de Asia, ainda que ten unha irmá nos territorios das Illas da Macaronesia española e portuguesa (Illas Canarias e Madeira), como é a única Theacea europea-africana, a especie ‘Visnea mocanera L.fil.’. Na Serra do Xeres, nun dos seus vales máis termófilos, unha nova especie do Subxénero “Protocamellia” e perteñecente a Sección “Archecamellia” Sealy. O territorio da Serra do Xures (Gerês en Portugal), está nas terras divisorias de Galiza e Norte de Portugal, caracterizase polos seus solos ácedos e climatoloxía húmida con vales termófilos , onde se localizan varias especies de fauna e flora únicas no mundo. Entre elas, a máis coñecida e importante é a reserva do Macaco do Xeres ( Macaca sylvanus sub. xeresensis) e mailas pouquiñas cabuxas montesías, recuperadas por clonación dunha cabuxa disecada no Museo de Historia Natural de Santiago, da subespecie estinguida no século XIX ‘Capra pyrenaica var. gallaecensis’.

CARACTERES TAXONÓMICOS da 'Camellia transxeresensis':

(1) Flores axilares ou subterminais, solitarias ou rara vez emparelladas, de tamaño mediano. Pedicelo groso, dereito; Bractéolas 5-10, persistentes. Sépalos persistentes. Corola de color rosa claro, tonos violetas nos bordes; pétalos internos basalmente connados e adnatos ao androceo. Estames en 3-5 verticilos; filamentos filiformes, puberulentas ou glabros, basal medio de connate verticilo externo nun tubo. O ápice do ovario afundido con 3-5 lóbulos; estilos 3-5, distintos. Cápsula afundida.

(2) As Xemas terminais son ovoides, pequenas; aparecen nas ponliñas do ano en curso, os pecíolos e máis a superficie abaxial da lámina da folla é glabra; limbo veado con veas medio planas o lixeiramente impresionado, e secundario adaxialmente non impresionado.

(3) Bractéolas 7-10; flores (2-) 1.5-3.5 cm de diám .; pétalos de color rosa con tonos pálidos, carnosos; en cápsula (1.5-) 2.5-4.5 cm de diámetro. cápsula de 1.5 a 3.5 cm de diámetro (Texto de Daniel Domínguez Fernández)

Recordando ó pai das camelias nas Rías Baixas

O 7 de diciembre de 1987, faleceu  Antonio Odriozola, atropelado por un trolebús diante  da súa casa.
MUSEO DE PONTEVEDRA: Con esta escultura da nosa colección, realizada por José Luis Penado cara a 1967, queremos lembrar ó destacado bibliógrafo Antonio Odriozola falecido hai  27 anos. Era membro do antigo Padroado do noso Museo, do Instituto Padre Sarmiento de Estudios Gallegos, presidente da Sociedade de Bibliófilos Galegos e académico de varias reais academias.

Máis na wikipedia

C. japonica `Bela Otero" - "Bella Otero"

Agustina Otero Iglesias, máis coñecida como A Bela Otero ou Carolina Otero, nada en Valga o 4 de novembro de 1868 e finada en Niza o 12 de abril de 1965, foi unha célebre actriz e bailarina de orixe galega.

Motín do té

O martes, 16 de decembro de 1773 tivo lugar en Boston o denominado Motín do té (en inglés: Boston Tea Party), no que se lanzou ao mar todo un cargamento de té. Foi un acto de protesta dos colonos americanos contra Gran Bretaña e é considerado un precedente da Guerra de Independencia dos Estados Unidos.

A rebelión dos colonos no porto de Boston, Massachusetts, nace como consecuencia da aprobación por Gran Bretaña en 1773 da Acta do Té, que gravaba a importación á metrópole de distintos produtos, incluído o té, para beneficiar á Compañía Británica da India Orientais a quen os colonos boicoteaban comprando o té de Holanda.
Dende aquela os américanos beben pouco té, e prefíreno xeado.

Viaxe da Camelia

A primeira planta viva de camelia en Europa

Un faisán chino pousado na Camelia de flores semidobres traídas antes de 1739 por  Robert James, octavo Lord Petre e plantada nos xardíns de Thordon Jal, Essex (Gran Bretaña). Grabado do debuxante de paxaros George Edwards datado en decembro de 1745.

"Coco" e a camelia

En 1927, a revista Femme declarou "Hai 100 formas de poñerse unha flor ', pero Coco Chanel xa empezara a utilizar motivos florales en moitos dos seus deseños, solapas, e máis tarde nos pendentes, botóns, aneis e ata tecidas nos seus deseños de jacquard.
Chanel realizou camelias de veludo, seda, coiro, e están ata dispoñibles en diamantes.
Por que a camelia? Ninguén está seguro. Talvez Coco inspirouse na heroína tráxica de Alexandre Dumas en "A dama das camelias", ou pola música na que Verdi establece a mesma historia na Traviata. Talvez só lle gustaba a forma en que esta flor sen perfume para evitar o choque co seu perfume Nº 5.

Ver na prensa

Como chegou a camelia ás nosas terras?